S.T.A.L.K.E.R. 2: Cost of Hope

S.T.A.L.K.E.R. 2: Heart of Chornobyl was bij release een bijzondere game. De sfeer, de open wereld en het gevoel dat de Zone daadwerkelijk gevaarlijk is, zaten vanaf het begin goed. Tegelijk was het technisch een rommeltje. Bugs, rare AI, quests die niet altijd goed werkten en flinke performanceproblemen zorgden ervoor dat je soms meer met de game aan het vechten was dan met de mutants die door de wereld liepen. In de maanden na release heeft GSC Game World daar veel aan gesleuteld, en met Cost of Hope en de gratis Update 2.0: Back to the Zone wordt weer een flinke stap gezet.

Terug naar de Zone

Cost of Hope gaat verder met het verhaal van Skif en stuurt je opnieuw diep de Zone in. Dit keer komt vooral de oude strijd tussen Duty en Freedom centraal te staan. Skif raakt opnieuw tussen verschillende belangen verstrikt en moet uiteindelijk bepalen aan welke kant hij staat, terwijl beide groepen proberen dichter bij het afgesloten centrum van de Zone te komen. Dat geeft de uitbreiding meteen een duidelijke richting en past ook goed binnen S.T.A.L.K.E.R., waar facties en hun verschillende ideeën over de Zone altijd een belangrijke rol hebben gespeeld. De uitbreiding opent daarnaast gebieden die eerder niet bereikbaar waren, waaronder Iron Forest en het gebied rond de Chornobyl Nuclear Power Plant.

Het verhaal zelf doet zijn werk. Verwacht geen enorme omslag ten opzichte van de hoofdgame, want ook hier blijft het vooral draaien om opdrachten uitvoeren, informatie verzamelen en langzaam ontdekken wat verschillende partijen eigenlijk van plan zijn. De facties geven de uitbreiding wel een duidelijker gezicht. Duty en Freedom denken totaal anders over de Zone en dat levert genoeg interessante keuzes op om het verhaal overeind te houden. Daar staat tegenover dat een bekend probleem van S.T.A.L.K.E.R. 2 ook hier terugkomt: lopen, heel veel lopen. De nieuwe gebieden zijn groot en de afstanden tussen doelen kunnen behoorlijk oplopen. Een quest stuurt je naar een locatie, daarna weer helemaal naar een andere plek en vervolgens mag je soms weer een flink eind terug. Natuurlijk hoort dat deels bij S.T.A.L.K.E.R. en draagt het rondtrekken door de Zone bij aan de sfeer, maar bij de nieuwe quests had het tempo best iets hoger gemogen. Zeker als je al tientallen uren in de hoofdgame hebt zitten, merk je sneller dat sommige missies vooral bestaan uit grote afstanden overbruggen.

Update 2.0 verandert vooral de basis

Eigenlijk is Update 2.0 minstens zo interessant als de uitbreiding zelf. GSC Game World noemt het de grootste verandering aan de Zone sinds release en dat is niet helemaal overdreven. Onder de motorkap is de game overgezet naar Unreal Engine 5.5.4, maar belangrijker is wat je daar tijdens het spelen van merkt. De belichting is opnieuw aangepakt, zowel buiten als binnen gebouwen, reflecties en schaduwen reageren beter en ook begroeiing en landschappen zijn aangepast.  Grafisch was S.T.A.L.K.E.R. 2 altijd al een aardige game ook al kon dat zeer wisselvallig zijn, maar 2.0 maakt het geheel duidelijk consistenter. De Zone kan er nog steeds grauw en onaantrekkelijk uitzien, maar dat hoort juist bij de stijl. Het verschil zit vooral in de details. Bossen ogen dichter, binnenruimtes hebben betere verlichting en weersomstandigheden hebben meer invloed op hoe een gebied eruitziet. Vooral de nieuwe mist is tof. Dat is niet alleen een grafisch effect, maar heeft ook invloed op hoe goed jij en vijanden elkaar kunnen zien en horen.

A-Life voelt beter

Een ander belangrijk onderdeel van 2.0 is opnieuw A-Life, het systeem waarmee NPC’s, mutants en facties zich door de wereld bewegen. Sinds release is daar al meerdere keren aan gesleuteld en ook nu zijn er weer verbeteringen. De bedoeling is vooral dat niet ieder moment automatisch uitloopt op een gevecht. Stalkers kunnen vaker gewoon ergens zitten, rondtrekken of bezig zijn met hun eigen activiteiten, terwijl mutants verschillende locaties gebruiken en groepen elkaar op een wat natuurlijkere manier tegenkomen. Dat helpt de wereld. In de originele versie had je soms het gevoel dat de game gewoon vlak bij je een groep vijanden neerzette omdat er iets moest gebeuren. Nu voelt dat minder kunstmatig. Je ziet vaker dingen ontstaan zonder dat jij daar direct iets mee te maken hebt. Stalkers komen elkaar tegen, er ontstaan gevechten tussen NPC’s en mutants en soms kom je later weer iemand tegen die je eerder ergens anders hebt gezien. Het blijft geen perfecte simulatie. NPC’s kunnen nog steeds vreemde keuzes maken en je ziet af en toe nog wel typisch S.T.A.L.K.E.R.-gedrag waarbij iemand minutenlang tegen een object staat of een gevecht op een vreemde manier aangaat. Maar vergeleken met launch is het verschil groot.

Ook fijn is de nieuwe mogelijkheid om de moeilijkheidsgraad uitgebreider aan te passen. In plaats van alleen een standaard niveau te kiezen, kun je verschillende onderdelen afzonderlijk instellen. Denk aan hoe zwaar gevechten zijn, hoe gevaarlijk anomalies worden en hoe streng de economie is. Hierdoor kun je de Zone wat beter afstellen op het soort ervaring dat je zoekt. Dat past eigenlijk perfect bij S.T.A.L.K.E.R. 2. De ene speler wil vooral de sfeer en wereld meemaken, terwijl iemand anders juist wil dat elke kogel telt en iedere mutant een serieus probleem vormt. Het is geen spectaculaire nieuwe feature, maar wel eentje waarvan je je afvraagt waarom die niet eerder in de game zat.

Daarnaast zijn er verrekijkers toegevoegd. Klinkt simpel, maar in een game waarin je zo veel grote open gebieden verkent, zijn ze verrassend handig. Je kunt veel beter vooruitkijken, vijanden inschatten en bepalen of het überhaupt verstandig is om ergens naartoe te lopen. Samen met de nieuwe mistmechaniek geeft dat net iets meer mogelijkheden om een gevecht vooraf te plannen.

Nog steeds die typische S.T.A.L.K.E.R.-gameplay

Ondanks al die verbeteringen moet je niet verwachten dat Update 2.0 ineens de hele game verandert. S.T.A.L.K.E.R. 2 blijft traag. Je inventory blijft belangrijk, wapens slijten, kogels kosten geld en een verkeerd gevecht kan je nog steeds een flinke hoeveelheid resources kosten. Hetzelfde geldt voor de quests in Cost of Hope. Er zijn nieuwe gebieden om te verkennen en meer redenen om weer naar de Zone terug te keren, maar de basis blijft hetzelfde. Je praat met iemand, krijgt een locatie aangewezen, trekt eropuit, doet wat nodig is en reist daarna vaak weer een flink eind terug. Daar zit soms iets te veel herhaling in. Dat wordt gelukkig deels opgevangen door wat er onderweg gebeurt. Een simpele tocht naar een questmarker kan nog steeds compleet ontsporen doordat je een groep mutants tegenkomt, een anomaly probeert te omzeilen of ineens midden in een vuurgevecht tussen verschillende groepen terechtkomt. Dat blijft één van de sterkste kanten van S.T.A.L.K.E.R. 2.

Een stuk stabieler

Het belangrijkste verschil met de oorspronkelijke release zit uiteindelijk misschien wel in de technische staat. S.T.A.L.K.E.R. 2 was destijds gewoon niet af. Quests konden vastlopen, personages deden vreemde dingen en de performance kon behoorlijk inzakken. Inmiddels zijn we bijna twee jaar verder en dat merk je. Met 2.0 voelt de game een stuk stabieler. Dat betekent niet dat iedere bug verdwenen is. Dit blijft S.T.A.L.K.E.R. en er zijn nog steeds momenten waarop iets vreemd reageert of een animatie niet helemaal klopt. Maar het is niet meer het soort technische chaos waardoor je constant bang bent dat een quest kapotgaat of dat je een oude save moet laden. Ook visueel oogt de game rustiger en consistenter. Vooral verlichting, vegetatie en weersomstandigheden zijn zichtbaar verbeterd.  Dat is misschien geen spannende verbetering voor een uitbreiding, maar wel een hele belangrijke. Het zorgt ervoor dat Cost of Hope veel fijner speelt dan de originele campaign tijdens launch. Je kunt je nu veel meer bezighouden met de wereld zelf in plaats van met alles wat technisch fout gaat.

Geen revolutie, wel een duidelijke stap vooruit

Cost of Hope en Update 2.0 veranderen S.T.A.L.K.E.R. 2 niet fundamenteel. Wie hoopte op een compleet vernieuwde game gaat hier niet ineens iets totaal anders krijgen. De queststructuur is nog steeds soms ouderwets, je bent tijdens de DLC veel aan het lopen en ook de tragere momenten zijn nog steeds volop aanwezig. De basis was nooit het echte probleem. De wereld, sfeer en constante dreiging waren juist vanaf het begin sterk. Het waren vooral de technische problemen en een aantal systemen die nog niet goed genoeg werkten. Twee jaar aan patches en nu Update 2.0 hebben daar duidelijk verandering in gebracht.

Cost of Hope geeft daar vervolgens een goede reden bovenop om weer terug te keren. De nieuwe gebieden zijn interessant, de strijd tussen Duty en Freedom past goed binnen de serie en er is genoeg nieuwe content om weer behoorlijk wat uren in de Zone door te brengen. Het is alleen jammer dat de quests nog steeds zo vaak vragen om enorme stukken te lopen zonder dat daar altijd genoeg tegenover staat. Alles bij elkaar is dit een duidelijke verbetering ten opzichte van S.T.A.L.K.E.R. 2 tijdens de release. Niet baanbrekend, niet ineens een compleet andere game, maar wel een veel stabielere en mooiere versie met een stevige uitbreiding erbij. Wie het origineel goed vond, krijgt hier precies genoeg nieuwe redenen om weer terug te keren.