AAAAAAH!
Wie kent ze nog? Die mannetjes met een ronde bom op hun hoofd die naar je toe rende en zich dan tot ontploffing brachten. Serious Sam was ooit ‘de benchmarking game’ van de jaren 90. Het spel was een chaotische game met veel, maar dan ook veel vijanden die in je scherm opdoken. Van groot tot klein, van veel tot weinig, de campaign staat me nog altijd goed bij van de eerste game. Wanneer je het spel op een hoge framerate kon draaien op een hoge resolutie, dan hoorde je PC er echt bij. Die tijden zijn veranderd. Croteam heeft de nieuwe game niet eens meer ontwikkeld, maar laat het nu over aan Behaviour Interactive, en de reeks gaat nu een andere kant op, en hoe kan het ook anders, het is de roguelite-kant.
Gameplay is als vanouds
Laten we kort maar krachtig zijn; Qua shooter is Serious Sam een shooter als vanouds. Je kunt lopen, je kunt zo nu en dan hangen met een touw om platformen te overwinnen, je kan double jumpen en je kunt, niet geheel onbelangrijk, heel veel schieten. Dat laatst kenmerkt het spel, want hordes aan vijanden staan je op te wachten in het spel. Echter is er geen campaign mode meer met een verhaal, al was een verhaal nooit echt serieus aanwezig. Nu hebben we te maken met een co-op game die met vijf spelers in totaal gespeeld kan worden en waarbij je in elke run progressie kunt boeken door upgrades te verkrijgen. Je speelt de runs in willekeurig, voor je samengestelde omgevingen die zoveel mogelijk variëren en terugblikken op oudere tijden. De woestijnachtige omgevingen, de jungles en de ijskoude besneeuwde omgevingen zoals we die vroeger kenden uit de games, ze zijn allemaal aanwezig en herkenbaar. Een run bestaat uit twee levels overleven, waarna een boss verschijnt, vervolgens weer twee levels en een boss, en dit nogmaals. Ik kan je vertellen, het is een hele uitdaging, vooral solo. Ook de moeilijkheid lijkt constant te variëren. De ene keer haal je een boss makkelijk en een volgende run ga je al snel ten onder in het eerste level. Er zijn drie acts die je kunt vrijspelen, maar zelfs het overwinnen van de eerste act is al een hele uitdaging in het begin.
Gelukkig zijn er upgrades, zowel permanent als tijdelijk. Zo kun je tijdens een playthrough resources verzamelen waarmee je nieuwe wapens kunt vrijspelen. Ook is er Intel, ook wel armory upgrades, waarmee je bijvoorbeeld je maximale health-niveau kunt verhogen of meer explosion damage kunt verteren. Deze upgrades, waarvan er heel veel zijn overigens, bestaan ook uit ranks. Deze kun je verhogen door resources in te leveren, waarmee ze dus meer damage doen bijvoorbeeld per rank. Daarnaast zijn er verschillende Sams waarmee je kunt spelen. Alien Sam, Broken Sam, Retro Sam, Orphan Sam en Cartoon Sam. Al deze Sam’s hebben hun eigen bio en Ultimate Ability, die je kunt activeren na een tijdje spelen met de R-triggers. Zo kan bijvoorbeeld Broken Sam wanneer hij gefrustreerd is een Beam uitstralen die verwoestend is voor vijanden. Via Codex kun je extra resources verdienen door vijanden, omgevingen en bosses te ontdekken in het spel. Dan zijn er ook nog de Trinkets. Dit is een bureau waar je bepaalde permanente upgrades kunt opslaan. Het verhogen van je loopsnelheid, meer damage voor een bepaalde Sam, een hogere fire rate, je kunt verschillende boosts hier opslaan en deze worden in elke run meegenomen. Het upgrade-systeem is interessant en gedurende je run kun je kiezen voor een drietal upgrades per level dat je omhoog gaat. Je kunt ook geld verzamelen dat je tussen de runs in kunt besteden voor het restoren van health of het kopen van betere gear. In het begin zul je het veelal moeten doen met machine guns, pistolen en shotguns, maar later komen daar dus ook nieuwe, verwoestendere wapens bij.
Progressie gaat solo te traag
Helaas is de balans vooral solo ver te zoeken. Het upgraden en de perma-upgrades hebben relatief zo weinig impact, dat het soms onmogelijk lijkt om voorbij de eerste helft van een Act te komen. Het gaat om slechts procentuele verbeteringen van bijvoorbeeld 3%. Een beetje meer health, 3% minder inkomende damage bij explosies, het zet allemaal weinig zoden aan de dijk. Dit doet men ook wel redelijk bewust om de lengte van het spel te verlengen en om het roguelike-gedeelte zoveel mogelijk te stretchen. Echter is het in co-op wel wat makkelijker, omdat je dan ook kunt leunen op de kwaliteiten van anderen en omdat dan het upgraden iets sneller lijkt te gaan. Je komt ook sneller, verder in de Act terecht. Al met al is het constant kansloos een nieuwe loop ingaan op een gegeven moment vermoeiend saai als singleplayer-opgave.
Audiovisueel is er op zich weinig mis met deze Serious Sam. De welbekende geluiden van vijanden zijn weer aanwezig en ook Sam kan hier-en-daar wat uitbraken, al voegt het verder weinig toe. Grafisch draait het spel prima op een base PlayStation 5 en ziet het er ook nog best prima uit moet ik zeggen. Textures zijn scherp, schaduwen zijn realistisch en ook wapens zijn scherp uitgewerkt. Echter wordt er wel veel gerecycled. Objecten komen constant weer terug, waaronder dezelfde muren, dezelfde ondergrond, hetzelfde gras en dezelfde stacks en blokken die je kapot kunt knallen voor geld en dergelijke. Een vooruitgang is het dan ook niet echt ten opzichte van eerdere games, vooral niet gezien de toch wel platte omgevingen waarin je constant aan het spelen bent, welke best wel veel op hetzelfde neerkomen.
Deze nieuwe Serious Sam biedt een kant die we nog niet eerder kenden van de franchise. Of dat nu direct een juiste richting is trek ik erg in twijfel. De omgevingen heb je op een gegeven moment wel gezien, de vijanden zijn na verloop van tijd ook wel erg herkenbaar en ook de gameplay is te veel van hetzelfde om echt verslavend te kunnen worden. Na heel wat loops heb je alles wel snel gezien. De progressie die je langzaam maar zeker boekt is het meest attractieve van het spel, maar gaat te langzaam. Co-op is het spel het leukst, en het is eigenlijk een verplichting om dit ook te doen. Wat dat betreft zie ik echter liever weer de aloude campaign terug komen in plaats van deze roguelite-approach waarvoor nu is gekozen.
