Ratatan

Het is inmiddels alweer vijftien jaar geleden dat de laatste Patapon game verscheen. Een serie die de PlayStation Portable een eigen exclusieve serie en mascotte gaf. Het was een verrassend concept waarbij je met vier simpele knoppen een leger kon aansturen. De aanstekelijke deuntjes en het ritmisch invoeren van commando’s maakten Patapon dan ook een speciale game. Sinds 2011 is het echter behoorlijk stil gebleven rondom de franchise. Met Ratatan lijkt daar eindelijk verandering in te komen en de game komt zelfs van de makers van Patapon. Toch is Ratatan niet simpelweg een nieuwe Patapon onder een andere naam. De ontwikkelaar heeft behoorlijk wat veranderingen doorgevoerd en of die veranderingen bij iedereen even goed in de smaak vallen, lees je hier.

Een vertrouwd gevoel

Wie Ratatan opstart krijgt weer datzelfde lekkere gevoel als bij Patapon. De kleurrijke personages, de gekke muziek en het ritmisch aansturen van je kleine is hier weer aanwezig. Toch merk je dat de game niet zo makkelijk oppakt als je zou verwachten. Waar je in Patapon een soort goddelijke dirigent was die van een afstand zijn leger aanstuurde, krijg je in Ratatan zelf ook een personage onder de knoppen. Je beweegt hiermee over het speelveld en stuurt tegelijkertijd je eenheden aan. Dat klinkt als een kleine aanpassing, maar het maakt de game wat ingewikkelder. Je moet namelijk niet alleen nadenken over welke commando’s je invoert, maar ook waar je eigen personage zich bevindt. De positionering wordt daarmee een extra strategisch element dat in de vorige games nauwelijks een rol speelde.

Die extra vrijheid is op papier een interessante toevoeging, maar in de praktijk voelt het niet altijd even natuurlijk. Je bent regelmatig met twee verschillende dingen tegelijk bezig. Aan de ene kant probeer je het ritme vast te houden en je troepen de juiste acties te laten uitvoeren, terwijl je aan de andere kant ook nog eens je eigen personage veilig moet positioneren. Vooral wanneer het scherm volloopt met vijanden en aanvallen, kan dat behoorlijk onoverzichtelijk worden. Het is zeker iets waar je na verloop van tijd beter in wordt, maar ik mis toch een beetje de eenvoud van Patapon. Daar draaide alles om het aansturen van je leger en het perfect timen van de commando’s. Ratatan probeert daar een extra laag aan toe te voegen, maar haalt daarmee ook een stukje van die oorspronkelijke focus weg.

Roguelike aanpassingen

Een veel grotere verandering vinden we in de structuur van de game terug. Ratatan leunt namelijk behoorlijk op roguelike-elementen, iets wat tegenwoordig overal opduikt. Dat hoeft natuurlijk helemaal geen probleem te zijn. Star Wars Galactic Racer liet bijvoorbeeld zien hoe verfrissend zo’n structuur binnen een racegame kan werken. Bij Ratatan ben ik daar alleen een stuk minder enthousiast over. Waar Patapon je regelmatig op pad stuurde met een specifieke opdracht of een duidelijk doel, draait het hier vooral om het doorlopen van opeenvolgende gebieden en proberen zo ver mogelijk te komen. Iedere wereld bestaat uit verschillende stukken waarbij je via deuren bepaalt wat je volgende uitdaging wordt. Achter zo’n deur kan bijvoorbeeld een winkel zitten, een gevecht of een beloning waarmee je je troepen sterker maakt. Het geeft je enige invloed op het verloop van een run, maar de rest blijft iedere keer grotendeels hetzelfde.

Dat is misschien wel mijn grootste probleem met Ratatan. Naarmate je meer runs achter de rug hebt, begint de herhaling steeds nadrukkelijker op te vallen. Je vecht tegen vijanden, verzamelt beloningen, maakt je eenheden sterker en probeert uiteindelijk een eindbaas te bereiken. Vervolgens begint het proces grotendeels opnieuw. De verschillende keuzes achter de deuren veranderen onvoldoende aan de manier waarop je de game beleeft. Hierdoor krijg je soms meer het idee dat je aan het grinden bent dan dat je een spannend avontuur beleeft. Juist omdat Patapon zo sterk was in zijn afwisseling tussen missies en doelstellingen, voelt deze nieuwe opzet voor mij als een gemiste kans. Het is begrijpelijk dat de makers de formule wilden updaten, maar voor mij hoefde deze game geen roguelike te worden.

Een kleiner leger

Gelukkig heeft Ratatan op andere gebieden wel degelijk interessante vernieuwingen te bieden. Zo is de manier waarop je je eenheden samenstelt behoorlijk veranderd. In Patapon werkte je vaak toe naar een steeds groter en gevarieerder leger, waarbij je verschillende soorten krijgers combineerde om een goede balans te vinden tussen aanval, verdediging en ondersteuning. Ratatan kiest voor een compactere aanpak. Je beschikt over een relatief kleine groep strijders die je directer aanstuurt en om je heen probeert te houden. Hierdoor krijgen individuele eenheden en hun uitrusting een belangrijkere rol. Ook de beschikbare acties zijn anders ingericht. Je bent niet langer uitsluitend bezig met het invoeren van de bekende mars- en aanvalscommando’s, maar moet ook gebruikmaken van sprongen en speciale aanvallen om op vijandelijke acties te reageren. Zeker tijdens de lastigere gevechten is het belangrijk dat je goed oplet wat de tegenstander doet en daar op het juiste moment op inspeelt.

Het aanpassen en verbeteren van je uitrusting is hier het grootste pluspunt. De mogelijkheden om wapens te verzamelen, te upgraden en met elkaar te combineren zijn behoorlijk uitgebreid. Je vindt tijdens je avonturen verschillende wapens, waaronder zeldzamere exemplaren die je eenheden een flinke verbetering kunnen geven. Vooral het systeem waarbij je oudere wapens kunt gebruiken om je huidige uitrusting sterker te maken, werkt uitstekend. Het zorgt ervoor dat verzamelde spullen ook op langere termijn nuttig blijven en dat je voortdurend bezig bent met het optimaliseren van je team. Hier komt de strategische kant van Ratatan veel beter tot zijn recht. Het is leuk om verschillende combinaties uit te proberen en te ontdekken welke samenstelling het beste bij je speelstijl past.

Rataport als veilige haven

Tussen de verschillende runs door keer je terug naar Rataport, de centrale hub van de game. Hier kun je even bijkomen van alle muzikale chaos en je voorbereiden op de volgende poging. Je kunt er praten met verschillende personages, winkels bezoeken, upgrades aanschaffen en je eenheden opnieuw samenstellen. De hub is behoorlijk uitgebreid en geeft je voldoende mogelijkheden om aan je voortgang te werken. Niet ieder onderdeel is overigens even interessant. Vooral de perks zijn redelijk rechttoe rechtaan en bieden minder keuzes dan je misschien zou verwachten.

Wat de toegankelijkheid betreft, heeft Ratatan gelukkig rekening gehouden met verschillende soorten spelers. Zo is er een Welcome Mode waarmee je op een wat vriendelijkere manier kennis kunt maken met de gameplay. Dat is geen overbodige luxe, want ondanks de vrolijke uitstraling kan Ratatan behoorlijk intens worden. Zeker wanneer je nog moet wennen aan het gelijktijdig bewegen van je personage en het aansturen van je troepen. Voor spelers die juist op zoek zijn naar een stevige uitdaging kunnen de Welcome Mode uitzetten. Dit is absoluut de moeite waard wanneer je de verschillende systemen goed onder de knie hebt. Vijandelijke aanvallen vragen dan om meer precisie en je kunt minder gemakkelijk fouten maken.

Een nieuwe artstijl

Visueel heeft Ratatan een eigen uitstraling gekregen. De handgetekende stijl is heel anders dan de zwart/wit stijl van Patapon. Vooral de ontwerpen van de verschillende personages zijn erg geslaagd. De kleine krijgers hebben ieder hun eigen uitstraling en ook de vijanden passen uitstekend binnen de bijzondere wereld die de makers hebben neergezet. Toch heeft deze visuele aanpak ook een nadeel. Waar Patapon juist uitblonk in zijn minimalistische en bijzonder duidelijke vormgeving, is Ratatan een stuk drukker. Er gebeurt ontzettend veel op het scherm: allerlei effecten, bewegende personages en aanvallen. Dat ziet er spectaculair uit. Maar soms is het lastig om precies te zien wat er gebeurt.

Gelukkig is er één onderdeel waarbij Ratatan exact lijkt op Patapon en dat is de muziek. De aanstekelijke ritmes, de vrolijke geluiden en de manier waarop de muziek onderdeel wordt van de gameplay zijn opnieuw fantastisch. Het is moeilijk om stil te blijven zitten wanneer je eenmaal lekker in het ritme zit en je troepen op de maat hun aanvallen uitvoeren. Technisch gezien is er op de PlayStation 5 echter nog wel wat ruimte voor verbetering. Er zijn momenten waarop het beeld wat hapert, bijna alsof de game moeite heeft om alles tijdig in te laden. Opvallend genoeg lijkt dat verderop in de game minder aanwezig te zijn. Hopelijk is dit iets wat met een update rondom de lancering nog verbeterd kan worden.

Niet de opvolger waarop ik hoopte

Ratatan is voor mij een game waar ik ontzettend lang naar heb uitgekeken, maar die uiteindelijk toch een wat dubbel gevoel achterlaat. Dat heeft voor een groot deel te maken met de enorme kwaliteit van Patapon en de verwachtingen die daardoor automatisch ontstaan. De makers hebben duidelijk geprobeerd om de oorspronkelijke formule nieuw leven in te blazen en op verschillende vlakken lukt dat ook. Het aanpassen van je eenheden, het verzamelen en combineren van wapens en de extra strategische mogelijkheden bieden voldoende diepgang. Ook de muziek is opnieuw fantastisch en de kleurrijke vormgeving heeft absoluut zijn charme.

Tegelijkertijd zijn het juist de grootste veranderingen die mij minder goed bevallen. Het zelfstandig bewegen van je personage voegt weliswaar een extra laag toe, maar maakt de gameplay ook wat omslachtiger en haalt de aandacht weg bij het ritmisch aansturen van je troepen. Nog teleurstellender vind ik de roguelike-structuur, die te vaak aanvoelt als een herhaling van dezelfde handelingen. Ik had veel liever een meer missie gedreven of verhaal gedreven opzet gezien, zoals we die van Patapon gewend waren. Ook de drukke presentatie en de haperende performance aan het begin helpen niet mee. Ratatan is zeker geen slechte game en fans van ritmische actie zullen hier absoluut plezier aan kunnen beleven. Maar waar Patapon destijds een bijzonder frisse en unieke ervaring was, probeert Ratatan iets teveel andere ideeën over te nemen.