Het Nederlands elftal sloot de oktoberinterlands af met een zege op Servië en een koppositie in de Nations League, maar bondscoach Xavi Hernández had na afloop ook een minder vrolijk verhaal. Vijf internationals raakten in deze interlandperiode geblesseerd, en de Spanjaard gaf ronduit toe dat vermoeidheid een grote rol speelde. Dat is geen Nederlands probleem alleen: overal in Europa klagen trainers, spelers en clubs over een kalender die steeds voller raakt. Voor de gewone voetbalkijker is dat meer dan een achtergrondverhaal. Wie wedstrijden volgt, voorspellingen doet met vrienden of als sportfan op platforms als teddyslot de wedstrijden van het weekend doorneemt, heeft er baat bij om te begrijpen hoe zwaar de belasting van spelers tegenwoordig is en wat dat betekent voor de uitslagen. In dit artikel zoeken we uit hoe het zit.
De blessurelijst van Oranje
In de afgelopen interlandperiode zag Xavi Brian Brobbey (Sunderland), Lutsharel Geertruida (PSV), Cody Gakpo (Liverpool), Jan Paul van Hecke en Micky van de Ven (allebei Tottenham Hotspur) geblesseerd raken. Dat is een flinke lijst, met spelers die op verschillende posities belangrijk zijn: een spits, een vleugelaanvaller, twee centrale verdedigers en een veelzijdige verdediger.
Voor een bondscoach die net begonnen is en zijn speelwijze wil invoeren, is dat extra lastig. Xavi moest steeds schuiven en improviseren. Na de wedstrijd tegen Servië vatte hij het samen met de opmerking dat vermoeidheid een grote rol speelde en dat daar rekening mee moet worden gehouden.
Waarom is de kalender zo vol?
Topspelers spelen tegenwoordig meer wedstrijden dan ooit. Een international bij een Europese topclub komt al snel aan zestig wedstrijden per seizoen, en soms zelfs meer. Daar zijn een paar oorzaken voor.
Uitgebreide Europese toernooien
De Champions League, Europa League en Conference League werken sinds 2024 met een nieuw format, waarin clubs in de competitiefase meer wedstrijden spelen dan in de oude groepsfase. Voor clubs is dat financieel aantrekkelijk, maar het betekent wel extra speelrondes in een toch al drukke agenda.
Interlands en nieuwe toernooien
Naast de kwalificatiewedstrijden voor EK en WK is er sinds 2018 de Nations League, met groepsduels, play-offs en een eindtoernooi. Daar komt bij dat het WK van 2026 met 48 landen werd gespeeld, met meer wedstrijden dan voorheen. Wie in de zomer een groot toernooi speelt, heeft vaak maar een korte vakantie voordat het nieuwe clubseizoen alweer begint.
Lange reizen
Spelers die in Engeland, Spanje of Italië spelen, reizen voor elke interlandperiode naar Nederland en daarna weer terug. Bij uitwedstrijden komen daar nog extra vluchten bij. Al dat reizen kost energie en verstoort het ritme van slapen, eten en herstellen.
Wat doet vermoeidheid met een wedstrijd?
Vermoeidheid is niet altijd direct zichtbaar, maar heeft wel degelijk invloed op het spel. Sportwetenschappers wijzen op een aantal effecten.
- Minder sprints: vermoeide spelers maken minder explosieve acties. Dat merk je vooral bij aanvallers en vleugelverdedigers.
- Meer kleine fouten: een slordige pass, een te late reactie, een verkeerde inschatting. Tegen Servië gaf Teun Koopmeiners na afloop met humor toe dat hij bij de gelijkmaker niet scherp genoeg was. Zulke momenten komen vaker voor als de concentratie afneemt.
- Grotere ruimtes in de slotfase: als de energie op raakt, worden de linies langer en ontstaan er meer ruimtes. Daardoor vallen er relatief veel doelpunten in het laatste kwartier.
- Meer blessures: vermoeide spieren zijn kwetsbaarder. Vooral hamstring- en kuitblessures komen vaker voor bij spelers die weinig rust krijgen.
De rol van wissels en rotatie
Sinds de invoering van vijf wissels per wedstrijd hebben trainers meer mogelijkheden om vermoeidheid op te vangen. Dat zie je ook in de uitslagen. Tegen Servië was het invaller Joshua Zirkzee die het winnende doelpunt maakte. Tegen Duitsland kwam de gelijkmaker van Cody Gakpo in de 92e minuut, op een moment dat veel spelers op het veld al flink moe waren.
Rotatie wordt ook steeds belangrijker. Clubs en bondscoaches kiezen er vaker voor om sleutelspelers rust te geven, zeker in wedstrijden die minder belangrijk zijn. Voor de kijker betekent dat: de opstelling op de dag zelf kan behoorlijk afwijken van wat je verwacht.
Wat betekent dit voor de liefhebber?
Voor wie bewust naar voetbal kijkt en graag een inschatting maakt, levert dit een paar praktische aandachtspunten op.
Check het schema van beide ploegen
Kijk wanneer beide ploegen hun vorige wedstrijd speelden. Een ploeg die midweeks een zware Europese wedstrijd had, zeker als die uit was, kan in het weekend minder fris zijn. Dat geldt ook voor interlands: de tweede of derde wedstrijd in korte tijd verloopt vaak anders dan de eerste.
Let op de opstelling
Opstellingen worden ongeveer een uur voor de aftrap bekendgemaakt. Wacht als het kan met je inschatting tot je weet wie er spelen. Een ontbrekende spits of een gewisselde centrale verdediger kan het hele beeld veranderen.
Houd rekening met de slotfase
Omdat vermoeidheid in het laatste kwartier het grootst is, valt daar relatief vaak de beslissing. Een ploeg met een sterke bank heeft dan een voordeel. Kijk dus niet alleen naar de basiself, maar ook naar wie er op de bank zit.
Kijk naar de clubvorm na de interlandperiode
Ook clubs merken de gevolgen van een drukke interlandperiode. Spelers komen soms vermoeid of met een kleine blessure terug, en moeten dan meteen weer in de competitie aantreden. In het eerste weekend na een interlandperiode zie je daarom vaker verrassende uitslagen. Clubs met veel internationals kunnen het dan lastiger hebben dan clubs met een selectie die grotendeels thuis bleef.
De blik vooruit: november
In november speelt Oranje nog twee belangrijke Nations League-wedstrijden: op vrijdag 13 november thuis tegen Griekenland en op maandag 16 november uit tegen Duitsland. Twee wedstrijden in vier dagen, met een reis naar Duitsland ertussen. Dat is precies het soort schema waarin vermoeidheid een rol kan spelen.
Voor Xavi is het hopen dat een deel van de geblesseerde spelers op tijd terug is. Hij liet al weten dat hij ook graag Frenkie de Jong weer bij de groep ziet. Een fitte selectie maakt het makkelijker om te rouleren en spelers op het juiste moment rust te geven.
Een discussie die blijft
De vraag hoeveel wedstrijden spelers kunnen spelen, zal de komende jaren op tafel blijven liggen. Spelersvakbonden pleiten voor meer rust, clubs willen hun inkomsten veiligstellen en bonden willen hun toernooien behouden. Een eenvoudige oplossing is er niet.
Voor de kijker heeft het ook een positieve kant: er is meer voetbal te zien dan ooit, en elke week zijn er wel interessante wedstrijden. Wie begrijpt hoe belasting en vermoeidheid werken, kijkt met meer inzicht naar die wedstrijden en snapt beter waarom een favoriet soms onverwacht punten laat liggen.
Conclusie
De blessuregolf bij Oranje in oktober is een symptoom van een breder verhaal: het moderne voetbal vraagt veel van zijn spelers. Voor de supporter en de liefhebber die graag meedenkt over wedstrijden is dat waardevolle kennis. Check het schema, wacht op de opstelling, let op de bank en houd er rekening mee dat de slotfase vaak beslissend is.
En vooral: geniet van het spel. Wie een wedstrijd extra spannend maakt met een voorspelling of een kleine inzet, doet dat het prettigst met een vast budget en een nuchtere blik. Dan blijft voetbal waar het om draait: spanning, emotie en plezier, van de eerste tot de laatste minuut.
